JPK PIT dla przedsiębiorców: terminy, struktury i praktyczne wskazówki

JPK PIT to kolejny krok w cyfryzacji rozliczeń podatkowych przedsiębiorców. Od 2026 roku wybrane grupy podatników będą zobowiązane do przekazywania fiskusowi ustandaryzowanych plików z danymi z ewidencji PIT – a rok później obowiązek obejmie pozostałych prowadzących działalność gospodarczą. Nowe struktury JPK oznaczają nie tylko zmianę sposobu raportowania, ale także konieczność uporządkowania księgowości i dostosowania systemów finansowo-księgowych. Sprawdź, kogo dotyczy JPK PIT, od kiedy zacznie obowiązywać i jak przygotować firmę, aby uniknąć błędów przy pierwszym raporcie.

Najważniejsze informacje

• JPK PIT to zestaw ustandaryzowanych plików JPK służących do raportowania danych z ewidencji podatku dochodowego PIT w formie elektronicznej.

 

• Od kiedy JPK PIT? Obowiązek zacznie obowiązywać etapami: od 2026 r. obowiązek będzie dotyczył podatników PIT, którzy są zobowiązani do składania JPK VAT za okresy miesięczne (tj. JPK_V7M).
  Od 2027 r. obowiązek obejmie pozostałych podatników, w tym rozliczających VAT kwartalnie i zwolnionych z VAT.

 

• Przygotowanie do JPK PIT wymaga uporządkowanych ewidencji oraz oprogramowania gotowego do generowania i walidacji plików.

 

• Systemy ERP, takie jak enova365 i Streamsoft, wspierają prowadzenie ewidencji i raportowanie JPK PIT w jednym środowisku.

 

Czym jest JPK PIT?

JPK PIT to potoczna nazwa dla kilku struktur logicznych, służących do raportowania rozliczeń podatku dochodowego (PIT) w formacie JPK (Jednolitego Pliku Kontrolnego), czyli ustandaryzowanych plików elektronicznych przekazywanych administracji skarbowej. 

 

W praktyce oznacza cyfrowe przekazywanie informacji o przychodach, rozchodach i środkach trwałych. Obowiązkiem składania JPK PIT stopniowo będą objęte kolejne grupy podatników. Ewidencje będą prowadzone wyłącznie elektronicznie w pliku o określonej strukturze i zastąpią stosowane dotychczas ewidencje papierowe czy pliki PDF.

 

Schematy plików JPK można sprawdzić na stronie: https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych 

 

Kogo dotyczy JPK PIT?

Obowiązek raportowania w ramach JPK PIT obejmie podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą, którzy są zobowiązani do prowadzenia ewidencji księgowej w formie elektronicznej. Zakres raportowania oraz rodzaj składanych plików zależy od sposobu prowadzenia ksiąg lub ewidencji.

 

W praktyce Ministerstwo Finansów wyróżnia trzy grupy podatników, dla których przewidziano różne struktury JPK.

 

Podmioty prowadzące księgi rachunkowe

 

Podatnicy PIT prowadzący pełne księgi rachunkowe będą zobowiązani do przekazywania:

 

• JPK_KR_PD – Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy
• JPK_ST_KR – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe

 

Podmioty prowadzące podatkową księgę przychodów i rozchodów

 

Przedsiębiorcy rozliczający się na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym, którzy prowadzą KPiR, będą składać:

 

• JPK_PKPiR – Jednolity Plik Kontrolny Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów
• JPK_ST – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe

 

Podmioty prowadzące ewidencję przychodów (ryczałt)

 

Podatnicy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym zostaną objęci obowiązkiem przekazywania:

 

• JPK_EWP – Jednolity Plik Kontrolny Ewidencja Przychodów,
• JPK_ST – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe

Grupa podatników	Pliki JPK do złożenia
Prowadzący księgi rachunkowe	JPK_KR_PD + JPK_ST_KR
Prowadzący KPiR	JPK_PKPiR + JPK_ST
Rozliczający się poprzez ryczałt	JPK_EWP + JPK_ST

 

Od kiedy JPK PIT jest obowiązkowy?

To, od kiedy JPK PIT będzie konieczny, zależy od rodzaju podatnika. Obowiązek ten obejmie:

 

• od 1 stycznia 2026 – podatników PIT, którzy już dziś składają JPK_V7. W tym przypadku zastosowanie mają struktury JPK_PKPiR, JPK_EWP oraz JPK_ST. 

Pierwsze raporty JPK za rok 2026 należy złożyć do 30 kwietnia 2027 r.

 

• od 1 stycznia 2027 – pozostałych podatników PIT prowadzących działalność gospodarczą oraz podatników zwolnionych z VAT. 

Pierwsze raporty JPK za rok 2027 należy złożyć do 30 kwietnia 2028 r.
 

 

Przeczytaj też: Faktury ustrukturyzowane w KSeF – co to jest i od kiedy obowiązuje?

 

Struktura JPK PIT

W praktyce „JPK PIT” oznacza kilka odrębnych struktur JPK, które będą raportować dane z Twoich ewidencji podatkowych w formacie zgodnym ze schemami (XSD) Ministerstwa Finansów. Dane do raportowania pochodzą z trzech obszarów: KPiR, ewidencji przychodów (ryczałt) oraz ewidencji środków trwałych i WNiP.

 

JPK_PKPiR – dane z KPiR (dla prowadzących KPiR)

 

JPK_PKPiR obejmie szczegółowe informacje o przychodach i kosztach ujętych w księdze, w tym m.in.:

• wartości zapisów w poszczególnych kolumnach KPiR (przychody i koszty),
• informacje z dowodów księgowych (np. numer dokumentu, data),
• dane kontrahenta (w zakresie wymaganym strukturą, m.in. NIP, jeśli dotyczy),
• numer KSeF (jeśli został nadany),
• informacje powiązane ze spisem z natury (jeżeli występują).

 

JPK_EWP – dane z ewidencji przychodów (ryczałt)

 

JPK_EWP będzie dotyczyć podatników na ryczałcie i obejmie m.in.:

• kwoty przychodów przypisane do poszczególnych stawek ryczałtu,
• informacje z dowodów księgowych,
• numer KSeF (jeśli został nadany).

 

JPK_ST – ewidencja środków trwałych i WNiP

 

JPK_ST obejmie dane o środkach trwałych oraz wartościach niematerialnych i prawnych, w tym m.in.:

• nabycie, przyjęcie do używania oraz zbycie lub likwidację środka,
• wartość środka w ujęciu podatkowym,
• stawkę i metodę amortyzacji oraz odpisy,
• numer KSeF, jeśli dotyczy (np. dla dokumentów związanych z likwidacją/zbyciem).

Ważne: obowiązek przekazywania szczegółowych danych (np. dotyczących nabycia i zbycia) dotyczy środków trwałych i WNiP wprowadzonych do ewidencji od 1 stycznia 2026 r.

 

 

Jak się przygotować do JPK PIT?

Prowadzenie JPK PIT będzie prostsze, jeśli wcześniej uporządkujesz dane: uzupełnisz i ujednolicisz ewidencje (także środki trwałe) oraz sprawdzisz, czy system księgowy jest aktualny i gotowy do generowania wymaganych plików. 

 

Uporządkuj ewidencje, zanim staną się podstawą raportowania

 

JPK PIT bazuje na danych już ujętych w ewidencjach. Gdy zapisy są niepełne, dokumenty opisane skrótowo albo księgowanie odkładane w czasie, powstaje ryzyko niespójności widocznych przy generowaniu plików. Warto wcześniej ujednolicić sposób opisu dokumentów, pilnować chronologii zapisów oraz uporządkować ewidencję środków trwałych pod kątem dat, wartości i amortyzacji.

 

Zweryfikuj gotowość używanego oprogramowania

 

Oceń, czy obecny system księgowy obsługuje struktury JPK_PKPiR, JPK_EWP i JPK_ST w wymaganym formacie XML oraz czy jest regularnie aktualizowany pod zmiany prawne. Znaczenie mają także funkcje weryfikacji kompletności i poprawności wysyłanych plików JPK, które pozwalają wyłapać braki lub rozbieżności w zapisach.

 

Poznaj system Streamsoft Prestiż

 

Wybierz podejście procesowe, a nie jednorazowe

 

Nowy sposób raportowania JPK PIT może stać się problemem wtedy, gdy dane są rozproszone, a raportowanie staje się osobnym zadaniem realizowanym na koniec roku. Podejście procesowe zakłada, że ewidencje są prowadzone na bieżąco i w sposób uporządkowany, dzięki czemu przygotowanie plików jest konsekwencją dobrze poukładanej księgowości, a nie dodatkowym projektem do zrealizowania pod presją terminu.

 

Może Cię zainteresować: System ERP – co to jest? Funkcje systemu do zarządzania firmą

 

System ERP jako wsparcie w JPK PIT

 

System ERP porządkuje obieg dokumentów i łączy dane księgowe z ewidencją środków trwałych, co ogranicza ręczne przenoszenie informacji i zmniejsza ryzyko rozbieżności. W tym kontekście enova365 oraz Streamsoft Prestiż mogą pełnić rolę narzędzi przygotowanych do pracy z raportowaniem JPK, w tym do JPK PIT, wspierając zarówno prowadzenie ewidencji, jak i generowanie plików zgodnych z wymaganiami.

 

 

Bibliografia:
 

1. https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk-w-podatkach-dochodowych
2. https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/podatek-dochodowy-od-osob-fizycznych-16794311/art-24-a
3. https://www.gov.pl/web/finanse/publikacja-rozporzadzen-ministra-finansow-i-gospodarki-dotyczacych-ksiag-podatkowych